Thursday, 26 September 2024

पाहुणचार

 डोस्क्याला शॉट


पन्हाळा पाहिल्यावर मसाई पठारवर गेलो. सध्या तिथे फारशी फुलं नाहीत. राजे याच मार्गे घोडखिंडीतून पुढे विशाळगडी पोहोचले होते.

आम्हीही हाच रस्ता पकडला परंतु हा रस्ता शाहूवाडीवरून पुढे पावनखिंडीला जातो. वाटेत

कारंजोशी नावाचं छोटंसं गाव लागतं. या गावचे सरपंच रमेश पाटील यांचं घर रस्त्यालगतंच, त्यांना ओलांडून पुढे जाणं शक्यच नव्हतं. घर आल्यावर मी थोडी पुढेच गाडी उभी केली आणि मित्रांना म्हणालो, तुम्ही गाडीतच थांबा. मी लगेच येतो.

मला लांबूनच जयू आईनं (रमेश पाटलांची पत्नी) पाहिलं आणि पाटलांना वर्दी दिली तसे पाटील बाहेर आले आणि मला ओलांडून सरळ गाडीकडे गेले. मित्रांना खाली उतरवून घरीच घेऊन आहे.

मला माहिती होतं तुम्ही मित्रांना गाडीत बसवून एकटेच येणार ते, हसून त्यांनी माझ्या चाणाक्षपणावर मात केली होती.

त्यांचं घर मस्तच आहे. आधुनिक आणि जुनेपणाचा सुंदर मिलाफ आहे. सगळे कुटुंब एकत्र आणि घरात वृद्ध आई, ही घराची शान.

गप्पा रंगल्या आणि पाटलांनी कुणाला तरी एकच फोन केला आणि पाचच मिनिटात दहा बारा माणसं जमा झाली. पाटलांनी सर्वांची ओळख करून दिली. ते सगळे सामाजिक कार्यकर्ते होते आणि आता त्यांनी जुनी शाळा संवर्धनाच काम हाती घेतलं होतं. त्यावर सगळे भरभरून बोलत होते. सगळ्यांच्या मनात काहीतरी करण्याची उमेद होती.

जयू आईनं सर्वांचं चहा पाणी केलं. पाटलांचा हसतमुख मुलगा उमेश, सर्वांचं आदरांतीथ्य जातीने पहात होता. मी आता काढता पाय घेतला होता तर पाटलांनी बसण्याचा आग्रह केला. एकाने मधोमध खुर्ची ठेवली. प्रत्येकाला त्यावर बसवून फेटे बांधले. मग शाल, श्रीफळ देऊन सन्मान केला. फोटो झाले. चार शब्दांचं कौतुक झालं.

शेवटी निघताना आईच्या पायाला स्पर्श केला. आणि त्या माऊलीला म्हणालो, बघा न आई, तुमच्या मुलानं केवढा आदरसत्कार केला. अवघड वाटतंय हो.

त्यावर ती माऊली म्हणाली, लेकरा कोल्हापूरला पाटलांच्या घरात आलाय तुम्ही. फेटा, शाली बिगर पुढं जाऊच शकत नाही.

कायमस्वरूपी या पाटीलकी पुढं नतमस्तक व्हावं वाटलं.


गोष्ट लहान आहे पण डोस्क्याला शॉट आहे 

विचार करा हवं तर नाहीतर सोडून द्या 🤔


आनंद वेदपाठक

8779129200

Monday, 23 September 2024

श्रद्धा

 डोस्क्याला शॉट


परवाच कोल्हापूर जिल्ह्यातील बाजीप्रभू आणि मराठा मावळे यांच्या गनिमांबरोबर झालेल्या निकराच्या लढाईनं पावन झालेल्या पावनखिंडीला भेट देण्याचा योग आला. त्या पवित्र स्थळी माथा टेकून अश्रू ढाळले. स्मारकाचे काम दगडी असून खाल पर्यन्त एकशे पस्तीस पायऱ्या उतरून गेल्यावर खिंड येते. वाकून पाहिल्यावर मन अचंबित होतं. कसे लढले असतील हे वीर. किती श्रद्धा असेल त्यांची आपल्या राजापोटी. किती जिगर असेल त्यांच्यापाशी. असे अनेक प्रश्न घोंघावत आणि मन भारावून परत वरती यायला होतं.

आम्ही सर्वजण अशाच मनःस्थितीत दगडी पायऱ्या चढून वरती आलो.

तर अगदी मुख्य प्रवेशाच्या बाजूला बाकावर बसलेल्या एका स्वच्छ वयस्क मावशीने 'नमस्कार' म्हणून आम्हाला साद घातली. मावशी अगदी प्रसन्न होत्या. हसतमुख होत्या. चेहऱ्यावर समाधान झळकत होतं. 'कशी वाटली पावनखिंड. स्वच्छता ठीक वाटली ना' मावशीने प्रसन्न पणाने प्रश्न केला.

'खूप छान आहे मावशी. स्वच्छता तर अप्रतिम. तुम्ही करता वाटतं स्वच्छता' मी म्हणालो. 'हो. मीच बघते सगळं' असं त्या म्हणाल्या तेव्हड्यात मी पैसे देण्यासाठी खिशात हात घातला. तशा त्या जवळ जवळ ओरडल्याच 'अहो मी काय पैसे मागत नाय तुमच्यापाशी. मी चाकरी करते ग्रामपंचायतीची. मला चांगला पगार हाय.'

'मग तुम्ही स्वच्छतेबद्दल का विचारलं' मी म्हणालो.

'काका, हे माझं मंदिर हाय. या राजानं एव्हडं काय करून ठेवलंय आपल्यासाठी की त्याच्या पुढं आपल्या चमडीच्या पायघडया घातल्या तरी पुरं पडणार नाय. आणि मावळ्यांचं बलिदान किती मोठ्ठ. किती जीवाचं रान करून लढले असतील ते आपल्या राजासाठी. ह्यो राजा हुता आणि जीवाला जीव देणारे मावळे होते म्हणून तुमी आमी इथं उभं हाय. किती उपकार हाय त्यांचं आपल्यावर. मग मला सांगा मी त्याच श्रद्धेने माझी चाकरी करू शकत नाय. अवो किती भाग्यवान मी, मला ही पवित्र जागा स्वच्छ करायला मिळतीय. माझ्या एव्हडं भाग्यवान या जगात कोणीच नाय. कोणीच नाय'

असं म्हणत मावशी खराटा आणि झाडू उचलून चालू लागल्या.

आम्ही कितीतरी वेळ त्यांच्या पाठमोऱ्या, प्रसन्न देहाकडे पहात बसलो. क्षणभर वाटलं त्या चालतायत तिथली माती कपाळावर लावावी.


गोष्ट लहान आहे पण डोस्क्याला शॉट आहे 

विचार करा हवं तर नाहीतर सोडून द्या 🤔


आनंद वेदपाठक

Thursday, 5 September 2024

मोरया

 डोस्क्याला शॉट


'पुढच्या वर्षी लवकर या' ह्या बेंबीच्या देठापासून मारलेल्या हाळीला सिरीयसली घेऊन बाप्पा 🙏🏽घरोघरी आणि सार्वजनिक मंडपात उद्या विराजमान होत आहेत. महाराष्ट्र आणि आता देशविदेशात या उत्सवाने समाजमनाला आध्यत्मिक भुरळ घातली आहे. या बाप्पाने आपल्या लोभस रूपाने धर्म, जाती आणि आर्थिक दरी यावर मात करून सर्व सीमा ओलांडल्या आहेत. अगदी कोवळ्या जीवापासून ते वृद्धापर्यंत सर्वाना तो आपला वाटतो. त्याच्या प्रभावाखाली सर्व एकत्र येतात. भेदाभेद विसरतात. हेच या उत्सवाचं यश आहे.
स्वातंत्र्यपूर्व काळात हेच वलंय बाळ गंगाधर टिळकांनी ओळखत त्याला राजकीय, वैचारिक आणि संस्कृतीक अधिष्ठानाचं स्वरूप दिलं. त्यातूनच पुढे भारतीय स्वातंत्र्याचा इतिहास रचला गेला. त्यामुळे या उत्सवाचं महत्व अधोरेखित होतंय.

पण...

असो, आता पण नको.
खूप खूप आनंदाने आणि समाधानाने बाप्पाचं स्वागत करूया..
बोला 'गणपती बाप्पा मोरया'🙏🏽

गोष्ट लहान आहे पण डोस्क्याला शॉट आहे
विचार करा हवं तर नाहीतर सोडून द्या 🤔

आनंद वेदपाठक

Wednesday, 4 September 2024

वंश

 डोस्क्याला शॉट


नेपोलियन बोनापार्ट हा काही उच्चं किंवा लढवय्या घराण्यात जन्माला आला नव्हता, तो अतिशय सामान्य कुटुंबात जन्माला आलेला मनुष्य होता. जग्गजेत्ता होण्यासाठी त्याने अपार कष्ट घेतले. पण त्यालाही अंतर्गत विरोधाचा सामना करावा लागला.
काही अंतर्गत विरोधी सरदारांनी त्याचा एकेदिवशी पाणउतारा करायच ठरवलं. नेहमी प्रमाणे त्याचा दरबार भरला. आणि ठरलं की आज सर्वांनी आपल्या कुळाबद्दल माहिती द्यायची. मग प्रत्येक सरदार उठून सांगू लागला, मी आमक्या तमक्या कुळात जन्माला आलो. त्यातला मी बारावा वंशज, मी या कुळात जन्माला आलो त्यातला दहावा वंशज, मी यां महान सरदारचा तिसऱ्या पिढीचा वंशज.. असं प्रत्येकाने सांगायला सुरुवात केली.
शेवटी नेपोलियनवर सांगण्याची वेळ आली. आपल्या विरोधात हे षडयंत्र आहे हे त्यानं ओळखलं होतं. तो काय बोलणार आणि त्यावर त्याची कशी निंदा नालस्ती करायची याची सगळे विरोधी वाट पहात होते.
नेपोलियनने बोलायला सुरुवात केली, तुम्ही सगळे महान वंशात जन्माला आले आहात. कोणी दुसरा कोणी बारावा तर कोणी दहावा पण माझा पराक्रमी वंशज माझ्यापासूनच सुरु झालाय. आमच्या पराक्रमी वंशाला जन्माला घालणारा मीच प्रथम आहे आणि आमच्या पराक्रमी वंशाची सुरुवात माझ्यापासून सुरु होत आहे. जी यापैकी कुणाकडे नाही.

तात्पर्य, आपल्या कर्तृत्वावर आपला विश्वास असेल तर कुणाच्या कुबड्यांची आपल्याला गरज नाही.

गोष्ट लहान आहे पण डोस्क्याला शॉट आहे
विचार करा हवं तर नाहीतर सोडून द्या 🤔

आनंद वेदपाठक
8779129200

Sunday, 1 September 2024

मी

 डोस्क्याला शॉट


हल्लीच एक छान गोष्ट वाचनात आली. एका नगरातला राजा अतिशय कोपीष्ट आणि अहंकारी होता. त्याच्या रोजच्या पालखी वाहकला तो रोज खूप तुच्छतेने बोलायचा. हा नोकर ईश्वर पूजा करताना आपलं दुःख सांगायचा. एके दिवशी ईश्वरांनी रुप बदलून पालखी वाहकाच काम घेतलं आणि राजाला नेताना मुद्दाम धडपड केली. राजा पिसाळला. खाली उतरून त्याला खूप बोलू लागला. ईश्वर मान खाली घालून उभे होते. राजाने प्रश्न केला 'कोण आहेस रे तू?'. त्यावर ईश्वर काही बोलले नाहीत. राजाने वारंवार हा प्रश्न विचारला त्यावर ईश्वराने त्याला तोच प्रश्न केला. 'कोण आहेस तू' त्यावर राजा म्हणाला, 'मी या प्रदेशाचा राजा... अमुक अमुक' त्यावर ईश्वर म्हणाले. 'अमुक अमुक' हे आम्ही ओळखतो म्हणून केवळ नाव आहे."प्रदेशाचा राजा' ही जनतेने दिलेली जबाबदारी आहे. जनतेने ठरवलं तर त्यातून मुक्ती मिळेल मग उरतो तो फक्त 'मी' आणि ईश्वराने ठरविले तर त्यातूनही मुक्ती मिळेल. मग तुमच्यापाशी काय उरलं?

क्षणात ईश्वर नाहीसे झाले. राजाचा अहंकार गळून पडला.

बघा काही अर्थबोध होतोय का... 🤔


गोष्ट लहान आहे पण डोस्क्याला शॉट आहे 

विचार करा हवं तर नाहीतर सोडून द्या 🤔


आनंद वेदपाठक

8779129200